Stopnie6 kyu (6 - 11 lat)6 kyu (6 - 11 lat)
6 kyu (6 - 11 lat)
UMIEJĘTNOŚCI TECHNICZNE ORAZ WIEDZA TEORETYCZNA
OBOWIĄZUJĄCA DZIECI W WIEKU 6-11 LAT
PRZY UZYSKIWANIU KOLEJNYCH STOPNI (Baretek) W OBRĘBIE VI KYU
BARETKA I
WIADOMOŚCI OGÓLNE O JUDO - RYTUAŁ I CEREMONIAŁ:
1. Wstępne wiadomości o judo 柔道 oraz jego zasady
Judo pochodzi z Japonii. Jego twórcą był Jigoro KANO (1860-1938). Zebrał on i ulepszył chwyty starej bojowej sztuki jujutsu 柔術 (lub jujitsu) nadając im nową formę. Kano usunął z jujutsu elementy mogące zagrozić zdrowiu lub życiu wprowadzając nowe, stworzone przez siebie. W 1882 roku założył pierwszą szkołę judo - Kodokan. Nazwę JUDO można tłumaczyć jako "drogę do zwinności" lub "drogę ustępowania" (ju 柔 - zwinnie, ustępować; do 道 - droga, zasada).
- Tytułowa zasada judo - zasada "ju" brzmi – ustąp a zwyciężysz co oznacza wykorzystanie siły przeciwnika by zastosować skutecznie własną technikę. Oczywiście walka nie polega jedynie na ustępowaniu. Kano zaadoptował do judo zasadę "Ju yoku go wo seisu" - "miękkość pokona sztywność" - przypowieść o trzcinie i drzewie smaganej wiatrem - zaczerpniętą od starożytnego filozofa chińskiego, twórcy taoizmu - Laozi ("Trzy strategie").
- Druga zasada judo „seiryoku zenyo” to maksimum efektu przy minimum wysiłku polegająca na stosowaniu racjonalnych, czyli odpowiednich rzutów i chwytów.
- Trzecia zasada „jita kyoei” – trenuj dla wzajemnego dobra i korzyści (czyli w skrócie - dbaj o partnerów)
Celem przewodnim judo, uzyskanym przez systematyczne ćwiczenia, wysuniętym przez twórcę judo - Jigoro Kano, jest "doskonalenie samego siebie". Trochę o klubie
Nazwa klubu - YAWARA (czytaj jałara) znaczy miękkość, zwinność – tak przeczyta pierwszy z dwóch znaków kanji napisu judo 柔 każdy japończyk (znak ten można przeczytać „ju”. Zauważ, że japończycy piszą od góry do dołu i na dodatek z prawej do lewej.
Znak klubu przedstawia dwóch judoka wykonujących rzut z grupy technik sutemi-waza (rzuty poświęcenia - rzucający poświęca swoją pionową pozycję aby przewrócić przeciwnika) – tomoe-nage. Na znaku klubowym jeden judoka jest ubrany w niebieskie, a drugi w białe judogi. Tak są ubrani zawodnicy na wszystkich „dużych” turniejach (taki wymóg postawiły stacje telewizyjne, aby judo było do rozszyfrowania przez przeciętnego widza). W białe judogi ubierają się obaj zawodnicy wyłącznie na turniejach organizowanych przez Kodokan i Japońską Federację Judo na terenie Japonii. Rok 1992 to rok założenia klubu.- dojo – miejsce ćwiczeń (sala)
- hajime – zaczynamy
- judogi – strój do judo
- judoka – ćwiczący judo
- mate – stop
- osaekomi – trzymanie
- rei – ukłon
- sore made - koniec
- tatami – mata (tradycyjny ryżowy materac)
- toketa – koniec trzymania
- tori – osoba wykonująca technikę
- uke – osoba, na której wykonuje się technikę
3. Zakładanie judogi, wiązanie pasa, składanie judogi 柔道着
Ubiór do judo (judogi) składa się z kurtki (uwagi) oraz spodni (zubon) przepasanych pasem (obi). Pamiętać należy, że zawsze zakładamy lewą połę kurtki na prawą. Wynika to po pierwsze z japońskiej tradycji (na odwrót zakłada się poły ubiorów nieboszczykom) jak i z praktyki (walczymy częściej z prawostronnymi przeciwnikami, którzy trzymają prawą ręką naszą lewą połę - nie utrudniajmy mu zakładanie kumi-kata (uchwytu)). Jeśli masz założone judogi "na odwrót" narażasz się na ukaranie ostrzeżeniem podczas walki. Pamiętaj, noś judogi zawsze czyste i schludnie założone. Muszą być one na tyle obszerne, aby przeciwnik mógł dobrze cię asekurować. Judogi mogą mieć kolor biały lub niebieski. Wynika to z wymogów transmisji telewizyjnych, jednak w Japonii nadal używa się tylko białych judogi (biały kolor symbolizuje czystość). Dzisiejsze judogi (gi - ubiór, a więc judogi to ubiór do judo) są bardzo podobne do tych w których ćwiczono na początku XX w. za czasów Jigoro Kano, który nowoczesne judogi wprowadził już w 1907 r. Różnica właściwie polega na długości rękawów i nogawek - dawniej były dużo krótsze). Wszystkie inne dyscypliny sportów walki wywodzące się z Dalekiego Wschodu przejęły od judo ubiór oraz sposób oznaczania umiejętności poprzez system różnobarwnych pasów dla stopni szkoleniowych kyu i mistrzowskich dan.
Pas (obi) trzeba zawsze dokładnie zawiązać aby judogi nie były rozchełstane. Węzeł, którym się kończy wiązanie to "węzeł płaski" i jak sama nazwa wskazuje jest on rzeczywiście płaski (czasami węzeł pasa może przesunąć się na plecy i gdy nie jest on dobrze zawiązany może spowodować uraz). Pamiętaj, że węzeł musi obejmować obydwie pętle pasa opasujące nasze ciało. Na rysunku (1) przedstawiono najprostszy sposób wiązania pasa, gdzie pas krzyżuje się na plecach.
Można tego uniknąć wiążąc pas dwa razy dookoła ciała (2) - jest to trudniejszy ale bardziej "ekskluzywny" sposób wiązania pasa. Sztuka wiązania pasa jest jak sztuka wiązania krawatu. Pamiętaj, że dobrze zawiązany pas ma węzeł płaski w którym obie jego końcówki są równe (15-20 cm) oraz naturalnie zwisają w dół. Pilnuj aby podczas treningu węzeł pasa nie przesunął się na bok lub na plecy może to doprowadzić do bolesnego upadku.
Judogi, po treningu należy złożyć według przedstawionego schematu. Ten sposób składania judogi ma tradycję ponad 130 letnią. Judoka po zakończeniu treningu i złożeniu judogi zawieszał ją w dojo na specjalnym kołku w szatni. Dziś już bardzo rzadko spotykana jest ta tradycja lecz trzeba pamiętać, że nigdy nie nosimy judogi luzem, zawsze trzeba je schować do torby. Nie afiszujemy się, że trenujemy judo.
4. Etykieta - Reiho
Judo jest sportem olimpijskim o charakterystycznej japońskiej etykiecie, jednym z jego głównych elementów są ukłony (rei). Ukłon jest wyrazem szacunku do przeciwnika, partnera, trenera ... . Wchodząc na matę, do dojo również wykonujemy ukłon podobnie jak wychodząc. Trening zaczynamy i kończymy również ukłonem. Podczas treningu, każde ćwiczenie specjalistyczne (gł. randori) również zaczynamy i kończymy ukłonem w myśl zasady "Rei-ni hajimari, rei-ni owaru" - ukłon na początku i na końcu. Rozróżniamy dwa rodzaje ukłonów:
Ritsu-rei (Tachi-rei) ukłon w stójce
Za-rei ukłon w pozycji klęcznej
Każdy z nich jest ściśle sformalizowany, również przejście z pozycji stojącej do pozycji klęcznej jest sformalizowane (zawsze klękamy na lewe kolano, podnosząc się natomiast stawiamy pierwszą prawą stopę). Ten sposób wstawania i klękania jest być może dalekim echem czasów gdy wojownicy (samuraje) nosili włożone za pas dwa miecze (katana, wakizashi), wstając i klękając na drugą nogę mieli by z tą czynnością kłopoty :).
Prawidłowo i w odpowiednim momencie wykonany ukłon świadczy o twojej kulturze, pamiętaj również, że kolejność wykonywania ukłonów jest ważna, na ogół młodszy stopniem kłania się pierwszy. Zobacz, że zasadę tą wprowadzasz w życie już na początku treningu na zbiórce. Gdy starszy stopniem podczas treningu (randori) ukłoni ci się, jest to zaproszenie do walki (w zasadzie nie możesz odmówić). Obserwując zachowanie w dojo (sali treningowej) młodego adepta judo można od razu powiedzieć co on potrafi.
BARETKA II
UMIEJĘTNOŚCI JUDO
1. Ukemi-waza - technika padów.
Pady są podstawą w judo. Ten który dobrze pada (jest dobrym uke) również bardzo szybko robi postępy w nauce techniki, podobnie jak jego partner. Asekuracja podczas ukemi jest podstawową normą w judo. Tym różni się judo od starych form jujutsu. Jest to przykład wprowadzenia w życie trzeciej zasada „jita kyoei” – trenuj dla wzajemnego dobra i korzyści.
a) Koho ukemi to pad w tył. Pamiętać należy, że broda musi być dociągnięta do klatki piersiowej. pośladki pozostają na tatami, tak aby nie przetaczać się na barki i głowa nie dotykała podłoża.
b) Yoko ukemi jest padem, który najbardziej przypomina upadek po rzucie. Ręka uderzająca o tatami musi być odwiedziona od ciała o jakieś 25 do 45 stopni, a głowa przyciśnięta do drugiego barku. Takie wykonanie padu gwarantuje bezpieczeństwo. Ogólnie we wszystkich padach, uderzenie rękoma o matę wynika głównie z tego, aby ręka nie dostała się pod tułów, co groziłoby kontuzją. Pamiętaj nie opieraj się podczas padów na łokciach! Grozi to przede wszystkim uszkodzeniem obojczyków.
c) Mae ukemi to chyba najrzadziej ćwiczony pad. Jest on trochę nietypowy. Uderzenie o matę rękoma wykonuje się tylko przedramionami, a ciało musi być "napięte".
d) Kaiten zenpo ukemi to pad w przód z przewrotem, na każdym treningu stanowi element rozgrzewki. Wykonuje się go w dwóch wersjach - ze wstaniem oraz do pozycji leżącej. Najważniejszym jego elementem jest ochrona głowy, przyciągamy ją do lewego barku i automatycznie wysuwamy prawy bar do przodu (oczywiście dla padu wykonanego w prawą stronę). Równie ważne jest pilnowanie ręki, która uderza o matę - pamiętaj nie może się ona dostać pod tułów. Gdy wstajemy do pozycji pionowej należy mocno wypchnąć biodra w przód (nie wstajemy z pozycji kucznej - ponieważ obciążenia na biodra przy dynamicznym wykonaniu padu są zbyt duże).
2. Shizei - postawy judo
(Shizei tai - postawa naturalna, Jigo tai - postawa obronna)
Postawa naturalna w trzech odmianach (hon - prosta, migi - prawa, hidari - lewa) charakteryzuje się ustawieniem odległości stóp najwyżej o szerokości bioder. Postawa ta jest swobodna i całkowicie wyprostowana. Z tej naturalnej postawy najłatwiej jest wyprowadzić atak lub kontratak. Biodra są blisko przeciwnika więc nasza akcja i reakcja może być wyjątkowo szybka.
Postawa obronna występująca również w trzech odmianach (hon - prosta, migi - prawa, hidari - lewa) to postawa w której uginamy kolana, w celu obniżenia środka ciężkości - o utrudnia wykonanie ataku przez przeciwnika. Pamiętaj! uginaj nogi lecz nie cofaj bioder do tyłu, bo reakcja twoja będzie wolniejsza, jak również wytrącenie ciebie z równowagi będzie łatwiejsze
3. Shin tai - poruszanie się po macie
(Tsugi ashi - krok dostawny, Ayumi ashi - krok przesławny)
W zasadzie rozróżniamy dwa sposoby przemieszczania się po macie. W kroku dostawnym - jak sama nazwa wskazuje noga która podąża z drugą nogą tylko dochodzi do niej. Natomiast w kroku przestawnym (występującym tylko w ruchu w przód i w tył) rytm ruchu jest jak w zwykłym chodzie.
Pamiętaj! nigdy nie krzyżujemy nóg (oprócz tai sabaki) - jesteśmy wtedy bardzo czuli na wychylenie (kuzushi), przemieszczamy się szurając stopami po macie, nie podnosimy ich jak w zwykłym chodzie.
4. Tai sabaki - zwroty i obroty ciała - (obrót przedkrokiem, zakrokiem)
Rozróżniamy dwa sposoby zwrotów i obrotów a) przedkrok b) zakrok. Różnią się one głównie tzw. nogą podporową. Noga podporowa to ta wokół której wykonujesz obrót. Jeżeli obracamy się w prawo (tylko takie obroty są pokazane na ilustracji) to przy przedkroku obracamy się na lewej nodze, a przy zakroku obracamy wokół prawej nogi (punkt obrotu zaznaczony jest na rysunku czerwoną kropką).
Większość skutecznie wykonywanych rzutów podczas walki wykonuje się przedkrokiem. Wasza prawa noga jest wtedy dość swobodna i może być jeszcze wykorzystana (ciężar ciała spoczywa na nodze lewej - podporowej)
Zakrokiem najwygodniej jest atakować wtedy gdy przeciwnik atakuje waszą lewą nogę lub w technikach typu makikomi. Ogólni rzecz biorąc preferujemy przedkrok, chociaż trudno jest wykonywać typowym przedkrokiem ćwiczenia uchi komi (jedyne wyjście to ruch mari komi - trzeci od lewej na ilustracji oczywiście w rzędzie "przedkrok").
5 Kumi kata - uchwyt
Założenie uchwytu (kumi-kata) jest pierwszym warunkiem wykonania techniki w stójce (tachi-waza). Tak więc "walka o uchwyt" jest pierwszym i być może najważniejszym elementem walki. Chociaż rozróżniamy wiele sposobów trzymania uchwytu w szkoleniu początkowym, koncentrujemy się na uchwycie klasycznym
Gdy judoka jest prawostronny, ręka kierunkowa, ciągnąca - lewa (hiki-te) zakłada uchwyt na prawą rękę uke, od spodu poniżej lub na wysokości łokcia. Ta ręka podczas wykonywania techniki odpowiada za kierunek wychylenia. Spełnia również bardzo ważną rolę destrukcyjną. Pamiętaj, że na ogół ręka kierunkowa odpowiada za asekurację uke podczas upadku, jak również umożliwia hairi-kata - wejście do walki w parterze (ne-waza)
Prawa ręka - ręka łowiąca, odpowiada w większości wykonywanych technik za "dociągnięcie" i wychwianie uke. Tori trzyma ją kołnierz uke na wysokości obojczyka. Często w procesie treningowym jej praca jest niedoceniana. W zależności od wykonywanej techniki wysokość uchwytu za kołnierz zmienia się od bardzo niskiego (seoi-nage) do wysokiego (o-soto-gari).
Judoka może walczyć na prawą lub lewą stronę, w związku z tym możemy rozróżnić dwa systemy trzymania wzajemnego uchwytu (w uchwycie klasycznym). Aiyotsu - symetryczny (P-P, L-L) oraz Kenka-yotsu - asymetryczny (L-P). Zauważ, że odległość pomiędzy zawodnikami w uchwycie asymetrycznym jest większa niż w uchwycie symetrycznym, determinuje to oczywiście, również sposób walki. Zawodnik lewostronny jest uprzywilejowany w początkowym okresie szkoleniowym, ze względu na częstotliwość walk z zawodnikiem prawostronnym (prawostronny zdecydowanie rzadziej walczy z mańkutem).
6. Kuzush - wytrącenia z równowagi (wychylenia)
Aby mówić o wychyleniu, wytrąceniu z równowagi musimy powiedzieć o środku ciężkości, który u człowieka znajduje się w okolicy pępka. Aby człowiek stracił równowagę rzut punktu ciężkości na ziemię nie może znajdować się w obrębie zarysu nóg czyli miejsc podparcia. Dzięki kuzushi możemy wprowadzić w życie zasady judo - słabszy może rzucić silniejszego i większego, (gdy straci on równowagę w wyniku wychylenia). Człowiek, który ma zachwianą równowagę musi dużo swoich sił skoncentrować na powrocie do stanu stabilności (dzięki temu jest chwilowo wyraźnie słabszy). Destabilizacja pozycji przeciwnika w wyniku naszego działania (przemieszczenia się, pociągnięcia, popchnięcia) jest podstawą judo, od niej zaczynamy techniki - jest pierwszą fazą rzutu.
Jednak w rzeczywistości przeciwnik zawsze przemieszcza się, zmieniając położenie stóp, dlatego naszym zadaniem jest doprowadzenie do sytuacji gdy przeniesie on ciężar ciała na jedną nogę. Nogi tej nie może automatycznie przesunąć bez zmiany położenia ciężaru ciała na drugą nogę. Daje nam to czas i możliwość wykonania następnych faz rzutu. Kuzushi jest pierwszą fazą każdego rzutu.
Rozróżniamy osiem podstawowych kierunków wychyleń (Happo-kuzushi). Każdy z nich jest dostosowany do wielu technik rzutów (Nage-waza). Przykładowo Tai-otoshi (prawostronne) rzuca się wychylając w kierunkach w lewo (Migi-kuzushi) lub w lewo po skosie w przód, natomiast Tomoe-nage wykonuje się przy typowym wychyleniu w przód (Mae-kuzushi).
Trzeba pamiętać, że jesteśmy w stanie najlepiej wychylić partnera, w pewnym sensie oszukując go - aby, przykładowo, wychylić go w przód należy delikatnie w początkowej fazie pchnąć w tył, gdy uke zaoporuje (zareaguje) droga do klasycznego, porządnego wychylenia w przód stoi przed Wami otworem.
7. Demonstracja trzech faz rzutu
Każdy rzut charakteryzuje się trzema fazami wychyleniem (Kuzushi), wejściem - nabraniem (Tsukuri), oraz właściwym rzutem - lotem (Kake). Każda z tych faz jest równie ważna. O kuzushi możecie dowiedzieć się wyżej. Tsukuri to ten moment podczas rzutu w którym wykonuje się obrót (tai-sabaki), a nasz środek ciężkości wędruje poniżej środka ciężkości uke, praca rąk prowadzi do całkowitego wychwiania przeciwnika. Kake to ta faza rzutu w której uke nie ma kontaktu z podłożem. Pamiętaj! musisz doprowadzić uke do tatami jednocześnie asekurując go, kontrolując rzut do samego końca. Najczęściej (poza rzutami sutemi-waza) musisz zachować własną równowagę (dzięki temu również nie narażasz się na kontratak).
BARETKA III
ELEMENTY GIMNASTYCZNE
1) przewroty gimnastyczne (w przód, w tył)
2) "foczki" na obie strony
3) przerzut bokiem (”gwiazda”)
4) rundak
5) stanie na głowie
6) mostek gimnastyczny
7) mostek zapaśniczy (na głowie)
8) “karuzela” w mostku zapaśniczym
UWAGI KOŃCOWE
Egzamin zdaje się w formie odpowiedzi na pytania lub pokazując dany element, o który zapyta Was trener. Zdając na 3-cią baretkę należy znać wszystko co obowiązuje na 2-gą i 1-szą baretkę.
Na 1-szą baretkę (egzamin teoretyczny) należy zdawać w grudniu lub styczniu przyjmując założenie, że zaczynamy uczęszczać na zajęcia we wrześniu. 2-gą baretkę powinniście zdobyć w czerwcu (przed wakacjami), na 3-cią zdajemy po kolejnych 5-6 miesiącach (wszyscy Ci, którzy jadą na klubowy obóz sportowy podczas wakacji powinni zdać na 3-cią baretkę po powrocie z obozu). W zasadzie egzaminy przeprowadza się 2 razy w roku (przełom roku oraz przed wakacjami letnimi)
Te wytyczne czasowe obowiązują trochę starszych w grupie (8-11 lat), młodsi (6-7 lata) przystępują do egzaminu w miarę poznania materiału (w ogólnodostępnych terminach). Na egzamin powinniście umówić się z trenerem prowadzącym zajęcia.
POWODZENIA! Trenerzy BKS YAWARA